Vraag: opeisen teruggaaf aangifte loonbelasting aan gemeente?

Is het mogelijk dat de gemeente, waarvan ik, sinds 2003, een bijstandsuitkering ontvang, mijn bedrag opeist welke ik van de Belastingdienst heb ontvangen nadat ik een verplichte aangifte van loonbelasting heb moeten doen over het jaar 2005 en 2006?

L. H. te Beverwijk.

Ja, dat kan.

In de Bijstandswet is geregeld dat de gemeente u onder bepaalde omstandigheden een uitkering kan geven. Ook is geregeld dat de gemeente via de loonbelasting de inkomstenbelasting moet vergoeden die u verschuldigd bent over die uitkering. In de praktijk is daar een vast percentage loonbelasting voor vastgesteld, veel eenvoudiger dan voor gewone werkgevers geldt.

Ook vastgelegd in de Bijstandswet is dat uw eigen inkomsten gekort worden op uw uitkering. Dat geldt voor pensioen (in de praktijk heb ik dat zien gebeuren met weduwenpensioen), dat voor 100% wordt gekort, maar ook voor salaris dat u ontvangt voor een klein baantje. In aanvullende regelingen is bepaald dat soms (tot een bepaald maximum bedrag) een percentage van verdiend salaris niet wordt gekort op de uitkering. Werk als freelancer of met een eigen bedrijfje wordt gelijk gesteld aan salaris.

Het gaat in alle gevallen om het netto inkomen dat u behaalt.

Met veel omhaal is door de wetgever omschreven dat het netto inkomen bestaat uit wat u bruto ontvangt, verminderd met loonbelasting en betaalde aanslagen inkomstenbelasting. U hoeft niet veel verstand van belastingen te hebben om te begrijpen dat dit betekent dat een belastingteruggave dus telt als netto eigen inkomen, dat dus (voor een percentage) op uw uitkering wordt gekort.

De praktijk blijkt complex, althans wel voor de gemeentelijke ambtenaren die de Bijstandswet moeten uitvoeren. Zo ken ik een situatie van een dame die inkomsten had behaald als pedicure; de gemeente kon maar niet begrijpen dat de aanslag inkomstenbelasting die betaald moest worden moest worden afgetrokken van de eigen inkomsten, voordat er een percentage zou worden gekort op de uitkering.

Extra triest was dat de eigen inkomsten ook betekenden dat er minder huursubsidie (tegenwoordig huurtoeslag) binnen kwam. De hoogte van die huursubsidie is immers lager naarmate het inkomen hoger is. Onduidelijk was of de ambtenaren van de gemeente niet begrepen dat dit dus een verkapte inkomstenbelasting was, of ze gewoon onwillig waren om het te begrijpen, of dat er een weeffout zit in de wetgeving. Zeker is dat de gemeente niet in staat was binnen drie jaar antwoord te geven op bezwaarschriften.

Duidelijk is dat de gemeente het recht heeft haar deel van uw belastingteruggave op te eisen. Maar sinds ik bij gemeenten zo veel gestoethaspel heb gezien, kan ik mij uw frisse tegenzin om de teruggave bij de gemeente te melden levendig voorstellen. Een tip voor de toekomst: als u over een jaar een teruggave verwacht, doe dan bij voorkeur zo laat aangifte dat de teruggave pas op uw rekening wordt gestort nadat u verlost bent van de gemeente; pensionering (met AOW) kan daar een heel geschikt moment voor zijn.

© Jeroen van Rossum, 12 maart 2008.