Vraag: moet ik belasting betalen over de overlijdingsrisicoverzekering?

Mijn man en ik hebben in1998 een beleggingsverzekering afgesloten met een risico voor overlijden mijn man is in 2007 overleden en de overlijdings verzekering is uitgekeerd een bedrag van 22899 euro. Moet ik hier belasting over betalen?

M. H. J. te Oirschot.

U hoeft vermoedelijk geen belasting te betalen van de ontvangen uitkering. De voorzichtigheid in dit antwoord komt doordat er verschillende soorten belasting zijn (zowel inkomstenbelasting als successiebelasting zijn relevant) en met het erfrecht. De hoogte van het door u genoemde bedrag geeft mij echter het idee dat de erfenis te laag is om successiebelasting te betalen.

Successiebelasting

Mij is niet bekend of u in gemeenschap van goederen was getrouwd. Zo ja, dan heeft u een andere fiscale positie dan wanneer u getrouwd was met huwelijkse voorwaarden of ongehuwd samenwoonde (en waar u spreekt over uw man dit dus meer spraakgebruik is dan een omschrijving van uw juridische relatie).

Was u niet in gemeenschap van goederen gehuwd, dan is van belang dat de component overlijdensrisico van de door u betaalde premie apart werd genoemd in de polis, en dat uit de administratie blijkt dat u de premie voor het risico dat uw man overleed zelf betaalde. Is dat allemaal goed gegaan, dan betaalde u premie voor een uitkering na een onzeker voorval, namelijk het overlijden van uw man tijdens uw leven. De onzekerheid van dat voorval mag duidelijk zijn: uw man betaalde op dezelfde polis jaren lang premie voor een uitkering na een onzeker voorval, namelijk het overlijden van u tijdens zijn leven. Als u en uw man financieel worden vergeleken mag je dus best zeggen dat u heeft gegokt en geluk heeft gehad, althans meer dan uw man.

Was u getrouwd en had u geen huwelijkse voorwaarden, dan is de premie betaald door u en uw man samen. Dat speelt natuurlijk ook als u het administratief niet goed geregeld had. Gevolg is dat de uitkering in de huwelijkse boedel komt. Van die huwelijkse boedel is de helft al van u zelf, dus daar hoeft u geen belasting over te betalen. Van de andere helft erven mogelijk anderen (zoals kinderen) een deel. Van wat daarna voor u resteert moet u successiebelasting betalen, wat kan oplopen tot 27% als u meer dan 1.397.650 Euro erft. Van de eerste 515.928 die u van uw echtgenoot erft betaalt u helemaal geen successiebelasting; gezien de grootte van de verzekeringsuitkering denk ik niet dat uw erfenis ook maar in de buurt van een half miljoen komt.

Inkomstenbelasting

U schrijft uw leeftijd niet. Was uw man op het moment van overlijden 72 jaar of ouder, dan is de ontvangen rente belast, tenzij er tenminste vijftien jaar premie was betaald (en de hoogste jaarpremie niet hoger was dan tien keer de laagste jaarpremie). De verzekering is afgesloten in 1998, en als je zowel het eerste als het laatste jaar meetelt liep die in 2007 dus tien jaar. Gesteld dat u in totaal 108 maanden premie betaalde en die premie maandelijks driehonderd gulden of 136,13 Euro was. U heeft dan in totaal 14.703 Euro premie betaald; van de 8.196 meer uitkering dan premie moet u inkomstenbelasting betalen. Is de uitkering lager dan de betaalde premie, wat gezien de moraliteit van de verzekeraars heel goed voorstelbaar is, dan heeft dit geen consequenties voor de belastingheffing.

Omdat u de uitkering kreeg wegens het overlijden van uw man is deze voor de inkomstenbelasting in ieder geval belastingvrij als uw man bij overlijden nog geen 72 jaar oud was.

© Jeroen van Rossum, 24 maart 2008.