Vraag: is aftrek lijfrentepremie voordelig?Regelmatig zie ik advertenties met als strekking dat ik mijzelf een koopsompolis moet aanschaffen. Is dat zo voordelig voor mij als gesuggereerd wordt? R. W. te A. |
Een koopsompolis is een contract waarin afgesproken wordt dat u nu een bepaald bedrag betaalt en op een zekere datum (mits u dan nog leeft) een bedrag krijgt dat dan te berekenen is volgens regels die u nu contractueel vastlegt. Soms krijgt u na uw overlijden het betaalde bedrag terug, eventueel vermeerderd met een lage spaarrente. Omdat ik aanneem dat u er dan niet zo veel meer aan heeft, ga ik daar niet dieper op in. Wel behandel ik het rendement, een alternatief, fiscale consequenties en maxima. Op een bijlage heb ik enkele rekenvoorbeeldenuitgewerkt. Zekerheid over de beste keuze krijgt u pas na uw overlijden, maar het heeft er schijn van dat koopsompolissen na belasting meestal maar weinig rendement opleveren.
Hoeveel krijgt u terug van de verzekering? Dat hangt af van het succes van beleggingen die gedaan zijn. Het kan dus minder zijn dan wat u oorspronkelijk betaald heeft. De ervaring van de afgelopen decennia wijst echter uit dat verzekeraars er in slagen een rendement van zeven procent voor u te halen. Omdat de rente inmiddels flink gedaald is, zou het mij niet verbazen indien deze rendementen gaan dalen naar vijf procent per jaar. Dit na aftrek van initiële kosten (meestal vier tot tien procent van uw inleg) die de verzekeraar u in rekening brengt, om de krant te betalen voor de advertentie waar u op reageerde en om de verzekeringstussenpersoon een aanbrengpremie te betalen. Bij vijf procent initiële kosten, zes procent rendement en een looptijd van twintig jaar behoort u ruim drie keer uw inleg terug te krijgen. Dat is evenveel als een spaarrente van 5,7% per jaar.
Dit klinkt niet slecht, maar het betekent wel dat u jaren lang geen gebruik kunt maken van uw eigen geld. Hoe denkt u over het alternatief om een deel van uw hypotheek af te lossen en daarmee, laten we zeggen, zeven procent hypotheekrente te besparen? U moet de discipline hebben om gerealiseerd rendement te gebruiken voor extra aflossingen. Na uw pensionering geniet u van een uitkering met gesloten beurzen: iedere maand weer een deel van de hypotheekrente niet betalen omdat de lening is afgelost. Extra rendement: hoe kleiner uw hypotheek is als deel van de waarde van uw woning, hoe meer korting op de hypotheekrente u bij verlenging van de hypotheek kunt bedingen. Heeft u ooit contant geld nodig, dan kunt u met uw huis als onderpand goedkoop lenen.
Grootste voordeel van een koopsompolis is dat u een deel van de door u betaalde premie terug krijgt van de belastingdienst. Afhankelijk van uw inkomen was dat vorig jaar 37,30% (in 1998 nog 36,35%) tot zestig procent. Maar realiseert u zich, dat van de uitkering een vergelijkbaar percentage belasting betaald moet worden (alleen na uw vijfenzestigste is op dit moment bij een laag inkomen het laagste belastingpercentage wat lager).
De uitkeringen zijn niet gebonden aan een wettelijk maximum, wel de bedragen die u nu van uw inkomen kunt aftrekken. Tot eind juni 1998 kunt u nog koopsompolissen afsluiten waarvan u de premie kunt aftrekken van uw inkomen over 1997. Het gewone maximum is ƒ 5.839 per persoon (de aftrek van uw partner kan aan u overgedragen worden). Onder een groot aantal voorwaarden kan tot maximaal ƒ 81.728 afgetrokken worden.
© Jeroen van Rossum, 18 februari 1998.