Vraag: aansprakelijk voor schulden Portugese vennootschap?

Vorig jaar ben ik een Portugese Lda begonnen met een Portugese partner. Na een jaar bleek deze niet dezelfde bedoelingen te hebben dan ik en is niet eerlijk geweest en we zijn daardoor uit elkaar gegaan. Momenteel loopt nog een procedure om deze Lda te sluiten. Over 1998 is geen BTW afgedragen en hij probeert deze in mijn schoenen te schuiven. Kunt u mij vertellen in hoeverre de Portugese staat mij hier in Nederland aansprakelijk kan stellen? We waren beide aandeelhouder, ik 60 hij 40% en ik was de bedrijfsleider. Zou u mij met deze kwestie kunnen helpen of iemand aanbevelen om hierover contact over op te nemen?

O.A. te A.

Ons bureau is gespecialiseerd in de Nederlandse belastingwetgeving. Inzake uw Portugese probleem kunnen wij u daarom niet anders dan globaal helpen. Mocht u, na het lezen van mijn reactie, daar aanleiding toe zien dan zal ik u gaarne in contact brengen met een gespecialiseerde adviseur. Dat brengt echter kosten met zich mee. Maar allereerst een inventarisatie; die heeft u toch nodig.

Naar ik aanneem is de Lda een in de Portugese wetgeving beschreven vennootschap (zoals in Nederland de BV), en was in uw geval de akte gepasseerd bij de notaris. Het feit dat u aandeelhouder bent is op zich geen reden om aansprakelijk te zijn voor schulden van de vennootschap, want deze is in principe zelfstandig aansprakelijk. Wel bent u het bedrag kwijt dat in de oprichtingsakte van de Lda genoemd wordt als door u ingebrachte kapitaal.

U schrijft dat u bedrijfsleider was bij de Lda, maar juridisch is van belang of u beschouwd moet worden als bestuurder; in Nederland moet je daar een formulier van de Kamer van Koophandel voor getekend hebben. De Portugese belastingdienst zou u fictief als bestuurder kunnen zien, indien u zelf belastingopgaven heeft getekend. Kortom: mogelijk bent u in het geheel niet aansprakelijk.

U schrijft niets over het soort activiteiten dat de Lda ontplooide en nog veel belangrijker: wat is er te zeggen over de omzet. Afhankelijk van het soort verkochte artikelen geldt een percentage omzetbelasting dat van (of eigenlijk over) de omzet afgedragen moet worden. Met dezelfde aangifte vraagt u de omzetbelasting terug die volgens uw inkoopfacturen afgedragen is door uw leveranciers. Daarom betaalt u relatief veel omzetbelasting indien u goederen importeert en die u (daartoe door de wetgeving verplicht) tegen een hoog belastingtarief verkoopt. Maar gesteld dat u in Nederland een kermisattractie exploiteert, dan geldt over uw verkoop een laag tarief (van 6%) en over uw inkoop meestal het hoge tarief (van 17,5%). Bij een brutowinst van 70% (normaal in die branche) en 20% van de omzet besteed aan kosten die met het hoge tarief zijn belast, levert dat een belastingteruggave op van 2,75% van de omzet. De soort activiteit van uw Lda is dus bijzonder belangrijk voor de vraag of er eigenlijk wel omzetbelasting afgedragen moet worden. Verder kunnen gedane investeringen van invloed zijn.

Nu is het mogelijk dat er bij aanvang van uw activiteiten begonnen bent met de aanschaf van verkoopbare goederen en de Lda de omzetbelasting meteen terug kreeg van de Portugese belastingdienst, terwijl de logische latere afdracht over gerealiseerde omzet achterwege is gebleven. In dat geval heeft de Lda inderdaad een probleem. Maar hoe zit het met uw Portugese partner? Als hij (ook) bestuurder van de Lda was en u kunt aantonen dat hij het voor de belastingdienst bestemde geld achterover heeft gedrukt (in eigen zak heeft gestoken), dan komt u er relatief goed van af.

Uit uw vraag blijkt ook niet of het om veel geld gaat. Indien het uiteindelijk om een paar honderd gulden gaat, meen ik dat u er goed aan doet gewoon te betalen (en wel rechtstreeks aan de Portugese belastingdienst, want u partner is kennelijk niet te vertrouwen). In het voorgaande heb ik namelijk beschreven hoe u zich op formele gronden onder aansprakelijkheid uit zou kunnen wurmen. Maar dan kost u beslist veel aandacht, aanwezigheid ter plekke, en geld voor adviseurs. Een draaiende ex-partner kan zelfs uw noodzakelijke contacten met Portugese ambtenaren flink verstoren.

Natuurlijk kunt u er voor kiezen veilig in Nederland te blijven en de Portugezen in hun eigen soep gaar te laten koken. Zelf ben ik nooit enthousiast over dit soort oplossingen, omdat ik het als niet netjes beschouw. Maar de realiteit is dat de Nederlandse staat u niet zal uitleveren aan Portugal en dat het maar de vraag is of de Portugese ambtenaren er alle moeite voor over hebben u hier in Nederland op te sporen en beslag te leggen op uw aardse bezittingen. Het grootste risico dat u loopt is dat een boze Portugese belastingambtenaar een briefje schrijft aan zijn Nederlandse collega dat hij denkt dat u een fraudeur bent; misschien dat het u een vervroegde belastingcontrole bezorgt. Maar ik zou vooreerst Portugal uitsluiten als vakantie- of zakenland. Het lijkt mij geen plezier om bij de Portugese douane gegijzeld te worden tot u met geld over de brug komt.

© Jeroen van Rossum, 29 januari 1999