Vraag: wat is beschermd ondernemen?

Binnen ons kantoor hebben wij voor een reeks freelancers een analyse gemaakt van uitgaven, inkomsten, klantenspreiding en fiscale positie. Ons bleek dat belangrijke fiscale voordelen, verbonden aan het zelfstandig ondernemerschap, de neus van veel freelancers voorbij gaan omdat ze te klein zijn. Verder zijn voor een kleine ondernemer de administratieve lasten relatief hoog, wat voor een starter nog eens extra geldt. Terwijl de starter vaak geen andere behoefte heeft dan alle inkomsten investeren in opbouw van een bedrijf, moet eerst van de winst een deel belasting afgedragen worden. Freelancers (of zelfs dienstverleners in het algemeen) worden nog harder getroffen: het GAK roomt de omzet af.

Het meest harde criterium dat de Belastingdienst voor zelfstandig ondernemerschap stelt is of je wel minimaal drie klanten hebt (of denkt te krijgen). Tot mijn verbazing leert de ervaring dat veel mensen het aanvraagformulier zodanig verkeerd invullen dat ondernemerschap wordt afgewezen. Vervolgens kan het nog fout gaan bij een bezoek door een inspecteur. Bij een controle wordt vooral gekeken naar de kwaliteit van de administratie. Maar let op als het bezoek is aangekondigd als "voorlichting": met name criteria als omzet en klantenspreiding spelen dan een rol. Waar een deskundige intuïtief al de juiste antwoorden geeft, blijkt de ondernemer in spé nog te zoeken naar een eerlijke verklaring.

Grootste probleem van freelance werken is het door het GAK ingenomen standpunt. Ooit was het aantal criteria om zelfstandig ondernemerschap aan te tonen beperkt, maar dit wordt in hoog tempo uitgebreid. De wetgever heeft te weinig kennis om verzelfstandigde commerciële bedrijven als GAK Nederland BV in de hand te houden. Het GAK stelt erg snel dat sprake is van een arbeidsverhouding. Immers: iedere klant is er een. Over iedere zakelijke verhouding die het GAK als arbeidsverhouding mag zien, kunnen verzekeringspremies geheven worden. Een kans die vrijwel geen enkele ondernemer zou laten lopen (als hij de vrije hand had): willekeurige voorbijgangers in hun nekvel te grijpen om boven de kassa leeg te schudden. Gelukkig wordt dat van niemand getolereerd. Behalve dan in de sector van de sociale verzekeringen. De oude "fictieve arbeidsverhouding" vereiste nog dat het criterium "gezagsverhouding" werd aangetoond. Waar dit niet meer volstaat wordt het tegenwoordig over de boeg van "tussenkomst" gegooid. Onafhankelijk van het aantal gewerkte uren per dag kost dat per dag (afhankelijk van de bedrijfstak) vijftig tot zeventig gulden premie, met een maximum van ongeveer een kwart van de totale jaaromzet.

Voor veel freelancers zijn er onvoldoende argumenten om zich te verzetten tegen verzekeringsplicht. De verzekeraar baseert zich op het tegenwoordig in de wet opgenomen argument dat sprake is van een arbeidsverhouding in geval van tussenkomst. Betaalt de klant aan een bemiddelaar, die weer doorbetaalt aan de freelancer, dan mag de bemiddelaar aangewezen worden als werkgever. De enige manier om dit te voorkomen is dat de freelancer rechtstreeks factureert aan de klant, en de bemiddelaar een provisie factureert aan de freelancer. Dit lijkt nogal wat nadelen te hebben:

*	niet iedere freelancer voert de eigen administratie even adequaat
*	de bemiddelaar is er minder zeker van dat de freelancer de provisie zal vergoeden
*	voor de freelancer is onverbloemd zichtbaar wat de bemiddelaar aan hem verdient
*	de omzet van de bemiddelaar is lager, wat de beurskoers drukt (beleggers snappen het verlaagde risico niet)
*	de klant die contact dacht te hebben met een groter bedrijf wordt geconfronteerd met een reeks onvergelijkbare facturen, bankrekeningen, telefoonnummers, amateur-boekhouders en loopt het risico dat het GAK een rechtstreeks dienstverband stelt.

Juist omdat freelancers in wezen niet aan het GAK kunnen ontkomen, hebben wij een formule Beschermd Ondernemen voor freelancers uitgewerkt. Gebruik wordt gemaakt van de constructie uitzendbureau, maar uniek is dat uitbetalingen vooral bestaan uit (uiteraard belastingvrije) vergoeding van bedrijfskosten. Zo kan een starter een klantenkring opbouwen, zonder noemenswaardig gehinderd te worden door fiscale perikelen.

Mogelijk heeft u minder interesse in de kant van de freelancers, waar onze formule Beschermd Ondernemen voor freelancers vooral voor bedoeld is. Naar mijn inschatting neemt uw bedrijf vooral de positie van bemiddelaar in, de voor betaling van premies sociale verzekeringen kwetsbare schakel! Het GAK zal immers in eerste instantie pogen de premies bij u af te troggelen. In een samenwerking zouden wij echter uw risico's afdekken en uw eigen administratie eenvoudig houden.

*	de freelancer declareert bij u
*	u factureert op briefpapier dat herkenbaar is als afkomstig van uw bedrijf (compleet met uw adresgegevens)
*	op de factuur print u kerngegevens van de onderneming van de freelancer: naam, nummer KvK en BTW-nummer
*	op de factuur staat dat de klant moet betalen op uw bankrekening
*	eventueel krijgt de klant een brief waarop u de facturen van de verschillende freelancers samenvat
*	u voert het debiteurenbeheer
*	nadat de klant aan u heeft betaald, stort u het volledige bedrag door aan de freelancer
*	uw aan de freelancer gerichte factuur voor bemiddelingskosten houdt u in op de betaling aan de freelancer
*	de freelancers moeten bij de Kamer van Koophandel uw adres registreren als (tweede) vestigingsadres.

Tegenover uw klanten draagt u nu wel de morele plicht om te voorkomen dat het GAK zich daar meldt wegens onvoldoende zelfstandigheid van uw freelancer. Hanteer als vuistregel: maximaal drie weken bij een klant en daarna minimaal vijf weken niet meer. Zoekt een klant een langdurige oplossing, dan is een rooster denkbaar van drie freelancers die elk telkens drie weken op en zes weken af gaan.