Vraag: welke stappen moet ik ondernemen om er voor te zorgen dat opdrachtgevers mij "wit" kunnen betalen? Ik ben sinds een aantal jaar werkzaam in de ICT en wordt vaak door familie vrienden en kennissen gevraagd om hand- en spandiensten te leveren gerelateerd aan mijn werkervaring. Nu is het zo dat een aantal van deze personen een eigen bedrijf zijn begonnen en ze willen mij "wit" betalen voor mijn diensten. Natuurlijk wil ik mezelf en mijn opdrachtgevers niet met onnodige administratie en kosten opzadelen. Daarom de volgende vraag: welke stappen moet ondernemen om er voor te zorgen dat opdrachtgevers mij "wit" kunnen betalen. Natuurlijk zonder het risico te lopen om als mijn werkgever gezien te worden. Aangezien u vragen als de mijn regelmatig zal krijgen, ben ik van mening dat het weinig inspanning uwerzijds zou hoeven kosten om mij op weg te helpen. Natuurlijk ben ik bereid te betalen voor een antwoord. Maar als ik ongezien 68+ euro ga betalen, toon ik mij een slecht ondernemer en kan ik net zo goed dit bericht niet sturen. G. R. te Arnhem.

Uit uw beschrijving begrijp ik dat het gaat om kleine klusjes waar u telkens op niet meer dan twee dagen aan werkt, en waar telkens meer dan een maand tussen zit. Uw belangrijkste inkomen blijft uw huidige baan als werknemer.

Die onderbreking met meer dan dertig dagen maakt telkens weer duidelijk dat geen sprake is van een normale arbeidsovereenkomst. Als uw vergoeding bovendien kleiner is dan € 117,48 per week per klant (cijfer 2006) zullen er ook geen premies voor werknemersverzekeringen worden opgeëist bij uw opdrachtgevers.

Zolang het totaal van de door u per jaar ontvangen vergoedingen kleiner is dan drieduizend Euro adviseer ik u geen omzetbelasting (BTW) in rekening te brengen. Als u wel omzetbelasting factureert (19% over de vergoeding) bent u namelijk verplicht een administratie te voeren die voldoet aan een groot aantal eisen. Als u in een jaar meer dan zevenduizend Euro aan vergoedingen ontvangt komt het moment om door te rekenen hoeveel omzetbelasting u zou moeten factureren als u de omzetbelasting wel in rekening brengt. Tot een € 1.345 BTW hoeft u gefactureerde omzetbelasting niet af te dragen en mag u die houden als vergoeding voor de extra administratie, maar vanaf € 1.345 BTW bent u verplicht aangiften omzetbelasting te doen - en dus een fiscaal acceptabele boekhouding te voeren.

Zonder BTW werken betekent dat het volstaat om voor uw jaarlijkse aangifte inkomstenbelasting een lijstje te maken met onder elkaar alle door klanten betaalde vergoedingen. Doe dat in een spreadsheet waarin u per kolom noteert: notadatum, werkdatum, klant, bedrag, betaaldatum en eventueel omschrijving. Op die manier heeft u meteen een debiteurenadministratie - als u tenminste net zo handig bent met spreadsheets als uw klanten van u verwachten. Eventuele kosten kunt u op een ander tabblad van dezelfde spreadsheet noteren met een vergelijkbare lay-out. In uw belastingaangifte gebruikt u de rubriek opbrengsten uit overige werkzaamheden. Dit betekent dat u belasting betaalt in Box1, wat in 2006 afhankelijk van uw inkomen 34,15% tot 52% is. Als uw salaris bij uw werkgever lager dan € 30.015 per jaar is moet u bovendien rekenen op 6,5% te betalen premie Zorgverzekeringswet.

Een vraag waar mensen in uw situatie vaak nog mee zitten is of ze verplicht zijn zich in te schrijven bij de Kamer van Koophandel. Neen, het is niet verplicht voor het soort werk dat u doet. Het mag wel, en kost ongeveer zestig Euro per jaar voor een zogeheten eenmanszaak. Mijn advies is om u pas in te schrijven als u ook aangiften omzetbelasting wilt gaan doen - nadat u zich heeft ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel stuurt de Belastingdienst u een formulier om na te gaan welke belastingen u moet gaan aangeven.

U schrijft nog over de vergoeding die ik op mijn website vraag voor het geven van antwoorden op vragen. Ja, u heeft er gelijk in dat ik regelmatig vragen als die van u krijg. Het betekent dat ik de materie ken en u er goed mee kan helpen. Maar om iets zinnigs te kunnen zeggen moet ik mij wel verdiepen in de omstandigheden die relevant zijn voor specifiek u. Dat kost tijd, en geld omdat ik die tijd ook had kunnen besteden aan een klant die gegarandeerd betaalt. Nu neem ik het risico dat u niet op eigen initiatief een bedrag op mijn rekening stort - de op mijn website genoemde € 68,80 is ooit bedacht als redelijke vergoeding voor een antwoord op een eenvoudige vraag. Eerst een offerte opstellen kost mij meer tijd, deels omdat ik dan toch al moet bedenken welke materie speelt. En uiteindelijk vind ik het leuker om bezig te zijn met mijn vakgebied dan met bedenken wat een ander bereid is te gaan betalen voor wat ik zeg of schrijf. Alleen wie al meteen duidelijk maakt dat het gratis moet zijn neemt natuurlijk als risico dat ik geen antwoord geef. Als ik mijn werk goed doe houdt u aan het eind van het jaar meer geld over dan zonder mijn begeleiding, en het is niet meer dan eerlijk mij in dat succes te laten delen - ik denk dat wie dat wie niet wil delen vooral zichzelf tekort doet.

© Jeroen van Rossum, 2 februari 2006.